السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
216
تفسير الميزان ( فارسي )
سوم مساله خالى نبودن زمين از حجت است ، كه ان شاء اللَّه بيانش خواهد آمد . و در معانى و خصال از عتبه ليثى از ابى ذر رحمة اللَّه عليه نقل كرده كه گفت به رسول خدا ص عرضه داشتم : انبيا چند نفر بودند ؟ فرمود : صد و بيست و چهار هزار نفر ، پرسيدم : مرسلين از آنان چند نفر بودند ؟ فرمود : سيصد و سيزده نفر كه خود جمعيتى بسيارند ، پرسيدم : اولين پيغمبر چه كسى بود ؟ فرمود : آدم پرسيدم : آدم جزء مرسلين بود ؟ فرمود : بله خدا او را به دست قدرت خود بيافريد ، و از روح خود در او بدميد . آن گاه فرمود : اى ابا ذر چهار تن از انبيا سريانى بودند آدم ، و شيث ، و اخنوخ ، ( كه همان ادريس باشد ، و او اولين كسى است كه با قلم خط نوشت ) ، و چهارم نوح ع ، و چهار نفر ديگر از عرب بودند هود ، صالح ، شعيب ، و پيامبر تو محمد ص و اولين پيغمبر از بنى اسرائيل موسى ، و آخرين ايشان عيسى ( و بين آن دو ) ششصد پيغمبر بودند . پرسيدم : يا رسول اللَّه خداى تعالى چند كتاب نازل كرده ؟ فرمود صد كتاب كوچك و چهار كتاب بزرگ ، و خداى تعالى پنجاه صحيفه بر شيث نازل كرد ، و سى صحيفه بر ادريس و بيست صحيفه بر ابراهيم ، و چهار كتاب بزرگ تورات و انجيل و زبور و فرقان است . « 1 » مؤلف : اين روايت كه مخصوصا صدر آن متعرض عدد انبيا و مرسلين است ، از روايات مشهور است ، كه هم شيعه آن را نقل كرده و هم سنى در كتب خود نقل كردهاند ، و اين معنا را صدوق در خصال و امالى از حضرت رضا ع از آباء گرامش از رسول خدا ص و از زيد بن على از آباء گرامش از امير المؤمنين نقل كرده ، ابن قولويه هم در كامل الزيارة ، و سيد در اقبال از امام سجاد ع و در بصائر از امام باقر ع نقل كردهاند . « 2 » و در كافى از امام باقر ع نقل كرده كه در تفسير آيه : « وَكانَ رَسُولًا نَبِيًّا . . . » فرمود : پيغمبرى كه در خواب فرشته را مىبيند ، و صداى او را مىشنود ولى خود فرشته را نمىبيند نبى ، و پيغمبرى كه صوت فرشته را مىشنود ولى در خواب فرشته را نمىبيند بلكه در بيدارى مىبيند رسول است . « 3 » مؤلف : و در اين معنا رواياتى ديگر آمده و ممكن است از امثال آيه :
--> ( 1 ) معانى الاخبار ( 2 ) خصال صدوق ص 300 و ص 641 و بصائر الدرجات ص 121 ( 3 ) اصول كافى ج 1 ص 176